> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://docs.kangal.dev/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://docs.kangal.dev/tr/referans/glossary-faq.md). # Glossary ve FAQ ## Terimler | Terim | Kangal'daki anlamı | | ---------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------ | | API | Console, CLI, data plane ve automation tarafından kullanılan control plane HTTP servisi. | | Control plane | Desired gateway configuration, identity, policy, audit ve operational state'i saklar. | | Data plane | Versioned configuration bundle ile runtime trafiğini eşler ve proxy eder. | | Gateway | Tenant-scoped configuration ve runtime sınırı. | | Service | Route'lara bağlı logical upstream application. | | Route | Request match rule'ları ve route-level davranış. | | Upstream | Backend target grubu ve load-balancing policy. | | Target | Bir backend host/port ve health state'i. | | Consumer | API client identity. | | Credential | Consumer ile ilişkili authentication material. | | Plugin | Desteklenen scope'a bağlanan authentication, traffic, transformation, observability veya AI davranışı. | | Tenant | Organization, resource ve admin access için ana isolation boundary. | | Workspace | Tenant içindeki opsiyonel organization boundary. | | Configuration bundle | Validation, diff, import ve sync için tenant-scoped YAML/JSON. | | Configuration snapshot | Sync öncesi veya operator tarafından saklanan tenant configuration. Database backup değildir. | | Rollout snapshot | Data plane rollout ve exact rollback için private, lossless gateway checkpoint. | | Last-known-good | Offline continuity veya rollback için uygun, son acknowledged data plane config. | | ACK/NACK | Config'in uygulandığını veya reddedildiğini bildiren data plane sonucu. | | Anti-rollback anchor | Eski signed bundle'ı reddetmek için data plane cache'den ayrı saklanan trust state. | | Durable job | At-least-once delivery, lease takeover, retry ve dead-letter davranışlı Redis Streams job. | | Dead letter | Retry hakkı biten veya invalid payload taşıyan, operator review gerektiren job. | | Evidence | DR kontrolünde kullanılan immutable external observation reference, digest ve validity window. | | Fencing | Önceki writer veya traffic owner'ın conflicting work kabul edemediğini kanıtlama. | | Promotion | Başka effective region'a iki aşamalı DR geçişi. | | RPO | Kaybedilmesine izin verilen maksimum acknowledged data/work aralığı. | | RTO | Incident declaration/detection'dan doğrulanmış servise dönüş süresi. | | Liveness | `/health`; API process'in HTTP yanıtı verebildiğini kanıtlar. | | Readiness | `/ready`; API'nin MongoDB ve Redis'e o anda ping atabildiğini kanıtlar. | | Immutable image | Üzerine yazılmayan release tag veya digest ile seçilmiş image. | | Chart version | Helm package ve values/template contract için SemVer version. | | App version | Chart'ın taşıdığı product release identifier. | ## Sık sorulan sorular ### Docker Compose production için destekleniyor mu? Hayır. Sağlanan Compose stack local development ve izole demo içindir. Local-only default ve single-node dependency içerir. Externally operated MongoDB, Redis, secret, TLS, monitoring ve backup ile imzalı production Helm release kullanın. ### Source of truth nedir? MongoDB control plane source of truth'tur. Redis shared runtime state, session, cache ve etkinse durable-job datasını tutar. Data plane cache sınırlı offline continuity sağlar, ancak authoritative control plane storage değildir. ### `/health` geçerken `/ready` neden başarısız olabilir? `/health` yalnızca API process'in yanıt verdiğini doğrular. `/ready` ayrıca MongoDB ve Redis'e ping atar. Bu ayrım dependency outage sırasında gereksiz process restart'ını önlerken pod'u ready endpoint listesinden çıkarır. ### Configuration snapshot backup mıdır? Hayır. Public configuration snapshot declarative tenant bundle'ı kapsar, preview ve rollback için kullanışlıdır. Rollout snapshot private gateway-scoped checkpoint'tir. Hiçbiri MongoDB/Redis backup, release artifact, external secret veya infrastructure recovery'nin yerini tutmaz. ### Exact rollback neden MongoDB replica set veya sharded cluster gerektirir? Gateway rollback birbiriyle ilişkili birden fazla collection'ı değiştirir. Kangal tüm değişikliğin birlikte commit veya abort olması için transaction kullanır. Transaction yoksa partially restored state bırakmak yerine ilk write'tan önce fail olur. ### Redis kaybından sonra yeniden oluşturulabilir mi? Bazı counter ve cache'ler oluşturulabilir. Session ve shared rate-limit state bozulur; durable stream job'ları persistence ve recovery'ye göre kaybolabilir veya tekrarlanabilir. Redis'i universally disposable değil, enabled feature'lar içindeki en sıkı RPO'ya göre yönetin. ### Kangal otomatik regional failover yapar mı? Hayır. Active-passive policy, evidence check, promotion generation, fencing signature, quorum ve audit sağlar. External controller data replicate etmeli, eski writer'ı fence etmeli, trafiği geçirmeli ve evidence göndermelidir. Bu orchestrator contract olmadan automatic failover reddedilir. ### Production secret'ları nerede tutulmalı? Pre-existing Kubernetes Secret, projected file veya workload identity ile dağıtılan managed secret sisteminde. Değerleri Git veya Helm values'a koymayın. Kangal desteklenen stored field'ları encrypt ve redact eder; source credential, rotation, access policy ve legacy record yönetimi operator sorumluluğundadır. ### `kangalctl sync` ne yapar? Desired config'i validate eder, live tenant state ile karşılaştırır, dry-run preview üretir, opsiyonel pre-apply snapshot oluşturur ve değişiklikleri import eder. Default dry-run'dır; write için `--apply` gerekir. ### Helm rollback data'yı restore eder mi? Hayır. Helm rollback Kubernetes release resource'larını değiştirir. Database, Redis ve Kangal configuration restore için ayrı onay ve prosedür gerekir. ### Automation hangi API base path'i kullanmalı? Yeni automation için versioned admin base path `/api/v1/admin` kullanın. Unversioned `/admin` şu anda aynı router'ları sunar, ancak aynı explicit version contract'ı sağlamaz. ### Background job'lar nasıl teslim edilir? Production Redis Streams consumer group ve at-least-once delivery kullanır. Job, acknowledgement başarısız olmadan önce external side effect'i tamamlamış olabilir; handler ve replay prosedürü idempotency key kullanmalıdır. ### Support kaydına ne eklenmeli? UTC timestamp, environment, release tag ve commit, chart/Helm revision, component ve pod, izinliyse tenant/gateway identifier, request/correlation ID, redacted log, status code, config version/checksum ve uygulanan adımları verin. Token, cookie, connection string, private key veya customer payload eklemeyin. ### Support-window policy nerede? Repository release automation sabit support süresi tanımlamaz. Seçili release note ve commercial/support agreement'ınızı kullanın. Yalnızca image tag varlığından support sonucu çıkarmayın. --- # Agent Instructions This documentation is published with GitBook. GitBook is the documentation platform designed so that both humans and AI agents can read, navigate, and reason over technical content effectively. Learn more at gitbook.com. ## Querying This Documentation If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question. Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter, and the optional `goal` query parameter: ``` GET https://docs.kangal.dev/tr/referans/glossary-faq.md?ask=&goal= ``` `ask` is the immediate question: it should be specific, self-contained, and written in natural language. `goal` is optional and describes the broader end goal you are ultimately trying to accomplish on behalf of the user. GitBook uses it to tailor the answer towards what is most useful for that goal. The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation. Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.