> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://docs.kangal.dev/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://docs.kangal.dev/tr/production-operasyonlari/operations.md).

# Operasyon genel bakış

Bu bölüm, Kangal'ın üretim ortamında güvenilir bir hizmet olarak nasıl işletileceğini açıklar. Dağıtım, gizli bilgi yönetimi, yedekleme ve kurtarma, bölgeler arası geçiş ve olay müdahalesi konularını kapsar. Bu rehberleri Kubernetes, MongoDB, Redis, DNS, sertifika ve küresel trafik yönetimi için hazırladığınız platform çalışma kitaplarıyla birlikte kullanın.

## İşletim bileşenleri

Kangal dört temel bileşen türünden oluşur:

| Bileşen            | Üretimdeki görevi                                                                  | Kalıcı bağımlılık                                                                     |
| ------------------ | ---------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------- |
| API                | Kontrol düzlemi API'si, yönetim, yapılandırma ve hazır olma denetimi               | MongoDB ve Redis                                                                      |
| Ön yüz             | Operatör konsolu                                                                   | API                                                                                   |
| Arka plan çalışanı | Kalıcı entegrasyon ve zaman uyumsuz işler                                          | Redis ve MongoDB                                                                      |
| Veri düzlemi       | İstek eşleştirme, politika yürütme, üst sunucuya vekâlet ve yapılandırma önbelleği | Çevrim içiyken kontrol düzlemi; çevrim dışıyken imzalı `last-known-good` yapılandırma |

MongoDB, kontrol düzlemi yapılandırmasının doğruluk kaynağıdır. Redis ortak çalışma zamanı durumunu; kalıcı işler etkinse iş kuyruğunu ve iş dizinlerini tutar. Bazı sayaçlar yeniden üretilebilse de MongoDB ve Redis'i üretim bağımlılığı olarak yönetin.

## Kangal otomasyonu

Üretim Helm chart'ı; API, ön yüz, arka plan çalışanı ve isteğe bağlı veri düzlemi iş yüklerini sağlık kontrolleri, kaynak sınırları, root olmayan güvenlik bağlamları, HPA, pod kesinti bütçeleri, ağ politikaları, ingress ve sertifika kaynaklarıyla oluşturabilir. Kangal ayrıca şunları sağlar:

* canlılık için `/health`, bağımlılık hazır olma denetimi için `/ready`;
* yedekleme yardımcısı ve isteğe bağlı zamanlanmış Kubernetes işiyle sağlama toplamlı MongoDB arşivleri;
* tenant kapsamlı yapılandırma doğrulama, fark alma, anlık görüntü, eşitleme ve geri alma;
* yeniden deneme, lease devralma, dead-letter ve sağlık görünürlüğü sunan Redis Streams tabanlı kalıcı işler;
* bölge sağlığı, çoğaltma kanıtı, promotion fencing ve denetim kayıtları;
* desteklenen sürüm iş akışıyla değiştirilemez yapıtlar, güvenlik taramaları, imzalar ve sürüm kanıtları.

## Operatör sorumlulukları

Üretim işletimi için operatörler aşağıdaki sistemleri sağlamalı ve yönetmelidir:

* üretim MongoDB ve Redis topolojisi, kimlik doğrulama, şifreleme, kalıcılık, çoğaltma, kapasite ve sağlayıcı düzeyindeki yedekler;
* Kubernetes kümesi yükseltmeleri, ingress denetleyicileri, depolama sınıfları, DNS, küresel yük dengeleyiciler, güvenlik duvarı politikası ve haricî gizli bilgi dağıtımı;
* yedeklerin değiştirilemez küme dışı depolamaya kopyalanması, saklama politikasının uygulanması, geri yükleme onayı ve kurtarma tatbikatları;
* bölgeler arası veri tabanı çoğaltması, eski birincil yazıcının devre dışı bırakılması ve trafik geçişi;
* uyarı yönlendirme, olay yönetimi, değişiklik onayı ve kapasite planlama.

Dağıtımı üretime hazır kabul etmeden önce her sorumluluğa adı belli bir sahip ve test edilmiş bir çalışma kitabı atayın.

## Asgari üretim temeli

Trafik kabul etmeden önce:

1. Tek bir imzalı sürümden değiştirilemez imaj etiketleri dağıtın.
2. Çok belgeli transaction desteği olan haricî bir MongoDB replica set veya sharded cluster kullanın.
3. Kimlik doğrulamalı ve kalıcı Redis kullanın. Çok bölgeli kalıcı işler için ortak, yük devretme destekli bir Redis uç noktası çalıştırın.
4. Çalışma zamanı gizli bilgilerini gizli bilgi yöneticisinden enjekte edin; değerleri Helm dosyalarına koymayın.
5. En az üç API replikası ve iki arka plan çalışanı çalıştırın; kapasiteyi ölçülen yük ve kuyruk davranışına göre belirleyin.
6. Kümenin politika modelini doğruladıktan sonra TLS, açık CORS origin listesi, güvenlik başlıkları, ağ politikası, HPA ve pod kesinti bütçelerini etkinleştirin.
7. Uygulama ve denetim günlüklerini saklanan bir hedefe gönderin; `/metrics` uç noktasını toplayın.
8. RPO ve RTO tanımlayın, bir yedeği doğrulayın ve hazırlık ortamında geri yükleme yapın.
9. İstemcilerin kullandığı ingress yolu üzerinden sürüm smoke testi çalıştırın.

## Operasyonel sinyaller

En az şu sinyalleri izleyin:

* `/health`, `/ready`, pod yeniden başlatmaları, kullanılamayan replikalar ve rollout süresi;
* istek oranı, hata oranı, p95/p99 gecikme, üst sunucu hataları ve uçuş hâlindeki istekler;
* MongoDB birincilinin erişilebilirliği, transaction yeteneği, çoğaltma gecikmesi, depolama kullanımı ve son yedeğin yaşı;
* Redis erişilebilirliği, gecikme, kalıcılık, bellek, tahliyeler, stream bekleyen iş sayısı, kuyruk derinliği, yeniden denemeler ve dead letter kayıtları;
* veri düzlemi heartbeat yaşı, istenen/uygulanan yapılandırma sürümü, sağlama toplamı, NACK sayısı ve `last-known-good` yaşı;
* sertifika sona erme tarihleri, ingress TLS hataları ve DNS sağlığı;
* bölgesel kanıt yaşı, çoğaltma gecikmesi, bekleyen promotion aşaması ve tatbikat yaşı.

## Değişiklik disiplini

Her üretim değişikliği için sürüm etiketini, commit SHA değerini, chart sürümünü, render edilmiş values özetini, imaj özetlerini, Helm revizyonunu, değişiklik öncesi yapılandırma anlık görüntüsünü, gerekiyorsa yedek referansını, onaylayanı ve doğrulama kanıtını saklayın. İş yükü geri alma ile veri geri alma ayrı kararlardır; Helm geri almasının veriyi veya yapılandırma değişikliklerini geri çevirdiğini varsaymayın.

[Dağıtım](/tr/production-operasyonlari/deployment.md), [Gizli bilgiler](/tr/production-operasyonlari/secrets.md), [Yedekleme ve geri yükleme](/tr/production-operasyonlari/backup-restore.md), [Çok bölgeli işletim](/tr/production-operasyonlari/multiregion.md) ve [Sorun giderme](/tr/production-operasyonlari/troubleshooting.md) rehberleriyle devam edin.


---

# Agent Instructions
This documentation is published with GitBook. GitBook is the documentation platform designed so that both humans and AI agents can read, navigate, and reason over technical content effectively. Learn more at gitbook.com.

## Querying This Documentation
If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter, and the optional `goal` query parameter:

```
GET https://docs.kangal.dev/tr/production-operasyonlari/operations.md?ask=<question>&goal=<endgoal>
```

`ask` is the immediate question: it should be specific, self-contained, and written in natural language.
`goal` is optional and describes the broader end goal you are ultimately trying to accomplish on behalf of the user. GitBook uses it to tailor the answer towards what is most useful for that goal.

The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.